ISO/IEC 17025 · O‘z DSt ISO/IEC 17025:2019 · O‘ZAK · O‘zbekiston

O‘zbekistonda laboratoriyani akkreditatsiyaga tayyorlash

Standart Consult tayyorgarlik auditini o‘tkazadi, akkreditatsiya sohasini shakllantiradi, menejment tizimi hujjatlari va texnik qismni — kalibrlash va o‘lchash noaniqligidan usullarni verifikatsiya qilishgacha — ishlab chiqadi hamda laboratoriyani joyida baholashgacha hamrohlik qiladi.

Tayyorgarlikni baholatish Telegram orqali yozish

Sinov laboratoriyalari Kalibrlash laboratoriyalari Dastlabki akkreditatsiya Sohani kengaytirish Nomuvofiqliklarni bartaraf etish

Qisqa va aniq

Laboratoriyani akkreditatsiyaga tayyorlash nima?

Laboratoriyani akkreditatsiyaga tayyorlash — sinov yoki kalibrlash laboratoriyasini ariza topshirishdan oldin hamda “O‘zbekiston akkreditatsiya markazi” davlat muassasasi (O‘ZAK) tomonidan baholashning keyingi bosqichlarida O‘z DSt ISO/IEC 17025:2019 talablariga muvofiq holatga keltirishga qaratilgan kompleks ishlar majmui.

Tayyorgarlik joriy holat auditini, akkreditatsiya sohasini shakllantirishni, menejment tizimi hujjatlarini ishlab chiqishni, metrologik kuzatuvchanlikni tasdiqlash va o‘lchash noaniqligini baholashni, usullarni verifikatsiya yoki validatsiya qilishni, texnik yozuvlarni yuritishni, ichki auditni va xodimlarni joyida baholashga tayyorlashni o‘z ichiga oladi.

Akkreditatsiya to‘g‘risidagi qarorni O‘ZAK qabul qiladi. Konsultant laboratoriyani ushbu baholashga tayyorlash va daliliy bazaning to‘liqligi uchun javob beradi.

Xizmat quyidagi laboratoriyalar uchun mos

sinov laboratoriyalari — qurilish, oziq-ovqat, kimyo, ekologiya, neft-gaz, sanoat va boshqa yo‘nalishlar;
kalibrlash laboratoriyalari;
yangi ishlab chiqarishda noldan tashkil etilayotgan laboratoriyalar;
birinchi marta akkreditatsiyadan o‘tayotgan amaldagi laboratoriyalar;
hujjatlar ekspertizasi yoki baholash yakunida nomuvofiqlik olgan laboratoriyalar;
akkreditatsiya sohasini kengaytirayotgan yoki dolzarblashtirayotgan laboratoriyalar.

Sizning holatingiz

Bizga qanday masalalar bilan murojaat qilishadi

Laboratoriya noldan tashkil etilmoqda

Bino mavjud va uskunalarni xarid qilish rejalashtirilgan, ammo akkreditatsiya sohasi, usullar, kompetentligi tasdiqlangan xodimlar va menejment tizimi hali yo‘q.

Nimadan boshlash kerak →

Hujjatlar allaqachon ishlab chiqilgan

Hujjatlar to‘plami mavjud, biroq u ekspertizadan o‘tadimi, usullar uskunalar bilan bog‘langanmi va amalda bajarilayotgan tartib-taomillar yozuvlar bilan tasdiqlanganmi — noma’lum.

Hujjatlarni tekshirtirish →

Nomuvofiqliklar aniqlandi

Hujjatlar ekspertizasi yoki joyida baholashdan so‘ng nomuvofiqliklar berilgan va faqat matnli javob emas, balki natijadorlikning obyektiv dalillarini ko‘rsatish talab etiladi.

Bartaraf etishda yordam olish →

Sohani kengaytirish kerak

Laboratoriya akkreditatsiyadan o‘tgan, ammo akkreditatsiya sohasiga yangi obyektlar, ko‘rsatkichlar yoki usullarni kiritish zarur.

Sohani kengaytirish →

Joyida baholash yaqinlashmoqda

Sana belgilangan va texnik qism tayyormi, xodimlar usullar bajarilishini ekspertga amalda ko‘rsata oladimi — aniqlash kerak.

Baholashga tayyorlanish →

Natijalar muvofiqlikni baholash uchun kerak

Korxona o‘z laboratoriyasi natijalaridan sertifikatlashtirish va rasmiy muvofiqlikni baholash jarayonlarida foydalanishni istaydi.

Vazifani muhokama qilish →

O‘z-o‘zini baholash

Nomuvofiqliklar ko‘pincha qayerda yuzaga keladi

Bu xavflar ro‘yxati emas, balki ekspert birinchi navbatda tekshiradigan yo‘nalishlar ro‘yxati. Jadvalni ko‘rib chiqing va laboratoriyangiz holatini baholang.

Tayyor ko‘rinadi	Ekspert amalda nimani tekshiradi
Akkreditatsiya sohasi shakllantirilgan	Har bir ariza qilingan obyekt va ko‘rsatkich mos uskuna, amaldagi usul va o‘qitilgan xodim bilan ta’minlanganmi
Usullar mavjud	Usul aynan ushbu laboratoriya sharoitida verifikatsiya qilinganmi, nostandart usullar esa validatsiya qilinganmi
Uskunalar qiyoslangan	O‘lchash natijasi milliy yoki xalqaro etalongacha kuzatuvchanmi va kalibrlash ish diapazonini qamrab oladimi
O‘lchash noaniqligi hisoblangan	Barcha muhim manbalar hisobga olinganmi va noaniqlik budjeti amalda qo‘llanadigan usulga mos keladimi
Xodimlar tegishli ma’lumotga ega	Xodim ish joyida usulni bajarib ko‘rsata oladimi va muhim bosqichlarni tushuntira oladimi
Menejment tizimi hujjatlari ishlab chiqilgan	Tartib-taomillar faqat yozib qo‘yilmagan, balki amalda bajarilishini tasdiqlovchi texnik yozuvlar bormi
Ichki audit o‘tkazilgan	U haqiqiy nomuvofiqliklarni aniqlaganmi yoki bir xil shakldagi yozuvlar bilan rasmiy yopilganmi
Nomuvofiqliklar bartaraf etilgan	Faqat javob matni emas, balki tuzatuvchi harakatlar natijadorligining obyektiv dalillari bormi

Jadvaldagi barcha bandlar yopilganiga ishonchingiz komil emasmi? Akkreditatsiya sohasi, uskunalar va usullarni tahlil qilish odatda asosiy bo‘shliqlarni darhol ko‘rsatadi.

Laboratoriya tayyorgarligini tekshirish

Xizmat tarkibi

Tayyorgarlikka nimalar kiradi

Tayyorgarlik auditi

Bino, uskunalar, xodimlar, usullar, yozuvlar va menejment tizimini ISO/IEC 17025 elementlari bo‘yicha tekshiramiz. Bo‘shliqlar va ustuvor yo‘nalishlarni belgilaymiz.

Akkreditatsiya sohasi

Obyektlar, ko‘rsatkichlar, usullar, diapazonlar va normativ hujjatlardan iborat real sohani laboratoriyaning amaldagi resurslariga muvofiq shakllantiramiz — “imkon qadar keng” emas.

Menejment tizimi hujjatlari

Qo‘llanma, tartib-taomillar va yozuv shakllarini sizning sohangiz va real jarayonlaringizga moslab ishlab chiqamiz, shunda hujjatlar faqat ko‘rsatish uchun emas, amalda bajarish uchun xizmat qiladi.

Texnik qism

Metrologik kuzatuvchanlik va kalibrlash, o‘lchash noaniqligini baholash, usullarni verifikatsiya va validatsiya qilish, natijalar sifatini nazorat qilish hamda texnik yozuvlar.

Natija

Siz nimalarni olasiz

Har bir loyihaga kiradi

ISO/IEC 17025 elementlari bo‘yicha baholangan tayyorgarlik auditi hisoboti;
aniqlangan bo‘shliqlarning ustuvorliklar bo‘yicha ro‘yxati;
ishlarning ketma-ketligi ko‘rsatilgan tayyorgarlik yo‘l xaritasi;
kelishilgan akkreditatsiya sohasi loyihasi: obyektlar, ko‘rsatkichlar, usullar, diapazonlar va normativ hujjatlar;
ariza topshirish vaqtiga qadar laboratoriyada bo‘lishi kerak bo‘lgan hujjatlar va yozuvlar ro‘yxati;
laboratoriyadan talab etiladigan boshlang‘ich ma’lumotlar va resurslar ro‘yxati.

Shartnoma tarkibiga muvofiq ishlab chiqiladi

soha va resurslarga mos menejment tizimi tartib-taomillari to‘plami;
muayyan usullar bo‘yicha texnik yozuv shakllari;
xodimlar hujjatlari: kompetentlik matritsasi, o‘qitish dasturlari va ruxsat berish yozuvlari;
uskunalar hujjatlari: ro‘yxat, kalibrlash va qiyoslash jadvallari, kuzatuvchanlikni tasdiqlash;
ariza qilingan usullar bo‘yicha o‘lchash noaniqligini baholash materiallari;
usullarni verifikatsiya yoki validatsiya qilish bayonnomalari;
ichki audit dasturi va yozuvlari, rahbariyat tomonidan tahlil materiallari;
xodimlarni joyida baholashga tayyorlash, jumladan ekspertning odatiy savollarini tahlil qilish;
nomuvofiqliklarni bartaraf etishda hamrohlik.

Ishlar tarkibi tayyorgarlik auditidan keyin aniqlanadi: amaldagi menejment tizimiga ega laboratoriya va noldan tashkil etilayotgan laboratoriya uchun ish hajmi turlicha bo‘ladi. Akkreditatsiya to‘g‘risidagi qarorni O‘ZAK qabul qiladi — biz laboratoriyani tayyorlash va daliliy bazaning to‘liqligi uchun javob beramiz.

Ish tartibi

Loyiha qanday amalga oshiriladi

Diagnostika

Laboratoriya yo‘nalishi, ariza qilinadigan soha, uskunalar, xodimlar va usullar tarkibini aniqlashtiramiz. Boshlang‘ich holatni qayd etamiz.

Reja

Nimalar takomillashtirilishi, qanday ketma-ketlikda bajarilishi, laboratoriya va konsultant zimmasidagi ishlar ko‘rsatilgan yo‘l xaritasini tuzamiz.

Joriy etish

Hujjatlar va texnik qismni ishlab chiqamiz, ichki audit o‘tkazamiz, xodimlarni usullarni amalda ko‘rsatishga tayyorlaymiz.

Hamrohlik

Hujjatlar ekspertizasi va joyida baholash bosqichida laboratoriyani qo‘llab-quvvatlaymiz, aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etishga yordam beramiz.

Muddat akkreditatsiya sohasi kengligi, verifikatsiya yoki validatsiya talab qiladigan usullar soni, uskunalar holati va tayyorlangan xodimlar mavjudligiga bog‘liq. Haqiqiy muddat tayyorgarlik auditi yakuniga ko‘ra belgilanadi — diagnostikadan oldin muddat aytish to‘g‘ri emas.

Baholash predmeti

ISO/IEC 17025 bo‘yicha nimalar tekshiriladi

Element	Laboratoriya nimani tasdiqlashi kerak
Akkreditatsiya sohasi	Har bir ariza qilingan obyekt, ko‘rsatkich, usul va diapazon laboratoriya resurslari bilan ta’minlangan
Xodimlar	Kompetentlik ma’lumot, o‘qitish, tajriba va muayyan usullar bo‘yicha ruxsat berish yozuvlari bilan tasdiqlangan
Binolar va sharoitlar	Ish sharoitlari nazorat qilinadi, qayd etiladi va natijalar ishonchliligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi
Uskunalar	Yaroqlilik, identifikatsiya, texnik xizmat, kalibrlash va qiyoslash jadvallari, oraliq tekshiruvlar
Metrologik kuzatuvchanlik	Natijalar kalibrlash va standart namunalar orqali milliy yoki xalqaro etalonlargacha kuzatiladi
Usullar	Dolzarblik, standart usullarni verifikatsiya qilish, nostandart, ishlab chiqilgan yoki o‘zgartirilgan usullarni validatsiya qilish
O‘lchash noaniqligi	Muhim manbalarni aniqlash va tegishli hollarda hujjatlashtirilgan baholash
Texnik yozuvlar	Yozuvlar sharoitlarni tiklash va o‘lchashni takrorlash imkonini beradi, ijrochi va uskunani identifikatsiya qiladi
Natijalar sifatini nazorat qilish	Nazorat namunalari, takroriy sinovlar va laboratoriyalararo solishtirishlarda ishtirok etish orqali ishonchlilikni monitoring qilish
Menejment tizimi	Xatarlar, hujjatlar, nomuvofiqliklar va tuzatuvchi harakatlarni boshqarish, ichki audit va rahbariyat tomonidan tahlil
Xolislik va maxfiylik	Xolislikka tahdid soluvchi xatarlarni aniqlash va ularni boshqarish choralari

Yondashuv

Nega Standart Consult

Laboratoriyangizga mos hujjatlar

Tartib-taomillar va yozuv shakllari muayyan akkreditatsiya sohasi, mavjud uskunalar va laboratoriyaning real jarayonlariga moslab ishlab chiqiladi. Shablon hujjatlar to‘plami joyida baholashdagi batafsil savollarga bardosh bermaydi.

Faqat menejment tizimi emas, texnik qism ham

Biz kuzatuvchanlik, noaniqlik budjeti, usullarni verifikatsiya va validatsiya qilish bilan ishlaymiz — “faqat hujjatlar bo‘yicha” tayyorlangan laboratoriyalarda nomuvofiqliklar ko‘pincha aynan shu qismda yuzaga keladi.

Amaliy namoyishga tayyorlash

Xodimlarni joyida baholashga alohida tayyorlaymiz: xodim usulni bajara olishi va muhim bosqichlarini tushuntirishi kerak, tartib-taomilni shunchaki takrorlab berishi yetarli emas.

Javobgarlik chegaralari

Akkreditatsiya to‘g‘risidagi qarorni “O‘zbekiston akkreditatsiya markazi” davlat muassasasi qabul qiladi. Biz baholash natijasini kafolatlamaymiz va akkreditatsiya organi qarorlariga ta’sir qilmaymiz. Bizning javobgarligimiz — tahlilning to‘liqligi, hujjatlarning ariza qilingan soha va real resurslarga muvofiqligi, texnik qism va xodimlarni tayyorlash hamda nomuvofiqliklarni bartaraf etishda hamrohlik qilish.

Laboratoriyadan nimalar talab etiladi

Ariza qilinadigan obyektlar va ko‘rsatkichlar, qo‘llanadigan usullar va normativ hujjatlar, qiyoslash yoki kalibrlash hujjatlari bilan uskunalar ro‘yxati, xodimlar va ularning tayyorgarligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar, bino va sharoitlar bo‘yicha ma’lumotlar, mavjud bo‘lsa menejment tizimi hujjatlari va yozuvlar.

Rasmiy asos

Laboratoriyalarni akkreditatsiya qilishning normativ bazasi

O‘RQ-820

“Muvofiqlikni baholash organlarini akkreditatsiya qilish to‘g‘risida”gi Qonun

O‘zbekiston Respublikasida akkreditatsiyaning huquqiy asoslarini, milliy akkreditatsiya organi maqomini va akkreditatsiya qilingan subyektlar faoliyatining umumiy prinsiplarini belgilaydi.

Qonun matnini Lex.uz’da ko‘rish

VMQ №349 · 30.06.2026

Davlat xizmatini ko‘rsatishning ma’muriy reglamenti

Qaror muvofiqlikni baholash organlarini akkreditatsiya qilish tartibini takomillashtiradi va davlat xizmatini ko‘rsatishning ma’muriy reglamentini tasdiqlaydi. Hujjat 2026-yil 1-iyuldan kuchga kirgan.

Qarorni Lex.uz’da ko‘rish

O‘z DSt ISO/IEC 17025:2019

Laboratoriyalar uchun asosiy standart

Sinov va kalibrlash laboratoriyalarining kompetentligi, xolisligi va barqaror faoliyatiga qo‘yiladigan talablarni belgilaydi. ISO/IEC 17025:2017 bilan identik.

O‘ZAK hujjatlari

Qo‘llanmalar, siyosatlar va shakllarning amaldagi tahrirlari “O‘zbekiston akkreditatsiya markazi” davlat muassasasining rasmiy saytida e’lon qilinadi — akkred.uz. Ariza topshirishdan oldin hujjatlarni birlamchi manba bo‘yicha tekshiring.

Savol va javoblar

Akkreditatsiyaga tayyorlash bo‘yicha tez-tez beriladigan savollar

Tayyorgarlik auditi, akkreditatsiya sohasini shakllantirish, menejment tizimi hujjatlarini ishlab chiqish, texnik qism — kalibrlash, metrologik kuzatuvchanlik, o‘lchash noaniqligini baholash, usullarni verifikatsiya va validatsiya qilish — shuningdek texnik yozuvlar, ichki audit va xodimlarni joyida baholashga tayyorlash.

Muddat laboratoriya noldan tashkil etilayotganiga yoki allaqachon ishlayotganiga, ariza qilinadigan soha kengligiga, verifikatsiya yoki validatsiya talab qiladigan usullar soniga, uskunalar holati va o‘qitilgan xodimlar mavjudligiga bog‘liq. Haqiqiy muddat tayyorgarlik auditidan keyin belgilanadi — diagnostikadan oldin muddat aytish to‘g‘ri emas.

Narx akkreditatsiya sohasidagi obyektlar, ko‘rsatkichlar va usullar soni, menejment tizimini takomillashtirish hajmi, o‘lchash noaniqligi bo‘yicha materiallar va verifikatsiya yoki validatsiya bayonnomalarini ishlab chiqish zarurati, shuningdek xodimlarni o‘qitish ehtiyojiga bog‘liq. Hisob-kitob soha va laboratoriyaning joriy holati aniqlashtirilgandan keyin beriladi.

Ha. Ish ariza qilinadigan akkreditatsiya sohasini aniqlash va resurslarni — bino, uskunalar, xodimlar va usullarni — tekshirishdan boshlanadi. Keyin yo‘l xaritasi tuziladi va O‘z DSt ISO/IEC 17025:2019 talablari bosqichma-bosqich joriy etiladi.

Ha. Har bir nomuvofiqlik mazmunini tahlil qilamiz, ildiz sababini aniqlaymiz, tuzatuvchi harakatlar va ularning natijadorligi bo‘yicha dalillarni tayyorlaymiz. Materiallar qayta topshirilganda ko‘pincha aynan obyektiv dalillar yetishmaydi.

Ish hajmi kamroq bo‘ladi, ammo tuzilishi o‘xshash: yangi obyekt va ko‘rsatkichlar uskunalar, usullar, xodimlar va metrologik kuzatuvchanlik bilan ta’minlanganini tekshiramiz, kengaytirilgan soha loyihasi va tasdiqlovchi texnik yozuvlarni tayyorlaymiz.

Ariza qilinadigan obyektlar va ko‘rsatkichlar, qo‘llanadigan usullar va normativ hujjatlar, qiyoslash yoki kalibrlash hujjatlari bilan uskunalar ro‘yxati, xodimlar va ularning tayyorgarligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar, bino va ish sharoitlari bo‘yicha ma’lumotlar, shuningdek mavjud bo‘lsa menejment tizimi hujjatlari va texnik yozuvlar.

Ha. Laboratoriya noaniqlik manbalarini aniqlashi va natijalar ishonchliligi uchun tegishli hamda muhim bo‘lgan hollarda usul, uskuna, atrof-muhit sharoiti, xodimlar va takrorlanuvchanlikni hisobga olgan holda baholashni hujjatlashtirishi kerak.

Verifikatsiya laboratoriya standart yoki avval validatsiya qilingan usulni o‘z sharoitida to‘g‘ri qo‘llashini tasdiqlaydi. Validatsiya nostandart, ishlab chiqilgan, o‘zgartirilgan yoki dastlabki qo‘llanish sohasi chegarasidan tashqarida ishlatiladigan usullar uchun talab etiladi.

Yo‘q. Akkreditatsiya to‘g‘risidagi qarorni “O‘zbekiston akkreditatsiya markazi” davlat muassasasi qabul qiladi va hech bir konsultant uni kafolatlay olmaydi. Biz o‘z nazoratimizdagi ishlar uchun javob beramiz: tayyorgarlik tahlilining to‘liqligi, hujjatlarning ariza qilinadigan soha va real resurslarga muvofiqligi, texnik qism va xodimlarni tayyorlash, nomuvofiqliklarni bartaraf etishda hamrohlik qilish.

Bog‘liq xizmatlar

Laboratoriyaga yana nimalar kerak bo‘lishi mumkin

Laboratoriya ariza topshirishga tayyormi — ishonchingiz komil emasmi?

Akkreditatsiya sohasi, uskunalar va usullar bo‘yicha bitta suhbatning o‘zi odatda asosiy bo‘shliqlarni ko‘rsatadi. Bu ularni hujjatlar ekspertizasidan keyin aniqlashdan tezroq.

Tayyorgarlikni baholatish