0%
Sinov laboratoriyasi · VMQ №456 · ISO/IEC 17025 · O‘zbekiston

Sinov laboratoriyasini ma’qullash O‘zbekistonda

Sinov laboratoriyasini ma’qullash — bu sinov laboratoriyasini belgilangan sinov sohasida texnik kompetentligini tasdiqlashga tayyorlashdir: mahsulotlar, xomashyo, materiallar, ishlab chiqarish jarayonlari, elektr jihozlari, qurilish materiallari, oziq-ovqat mahsulotlari, to‘qimachilik va boshqa yo‘nalishlar.

Standart Consult sinov laboratoriyalariga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28.07.2020 yildagi 456-son qarori bo‘yicha ma’qullashga tayyorlanishda yordam beradi: dastlabki audit, ma’qullash sohasi va sinov metodikalaridan boshlab hujjatlar, jurnallar, xodimlarni o‘qitish, texnik yozuvlar va tekshiruvdan keyingi kamchiliklarni kuzatib borishgacha.

SL tayyorgarligini baholash Ma’qullash sohasi Sinov metodikalari Hujjatlar va jurnallar Kamchiliklarni kuzatib borish
RASMIY HUJJAT

VMQ №456 28.07.2020 Lex.uz’da

Sinov laboratoriyalarining texnik kompetentligini ma’qullash tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 456-son qarori bilan belgilangan. Hujjatlarni topshirishdan oldin amaldagi tahrirni rasmiy manbada tekshirish muhim.

https://lex.uz/docs/4920906
Lex.uz’da VMQ №456 ni ochish
Mahalliy ekspertiza

Sinov laboratoriyasini O‘zbekiston talablari asosida tayyorlash

Sinov laboratoriyasini ma’qullash faqat hujjatlar to‘plamini emas, balki laboratoriyaning amaliy tayyorgarligini ham talab qiladi: xodimlar sinov usullarini tushunishi, jihozlar belgilangan sohaga mos bo‘lishi, texnik yozuvlar esa natijalarning ishonchliligini tasdiqlashi kerak.

Biz belgilangan ma’qullash sohasi laboratoriyaning real imkoniyatlari bilan qanchalik bog‘langanini tekshiramiz: standartlar va metodikalar, asbob-uskunalar, sinov sharoitlari, xodimlar malakasi, bayonnoma shakllari va jurnallar. Bunday yondashuv kamchiliklar xavfini kamaytiradi va laboratoriyani amaliy baholashga tayyorlaydi.

Rasmiy hujjat: Lex.uz’dagi VMQ №456
VMQ №456 ISO/IEC 17025 Ma’qullash sohasi Sinov metodikalari Texnik yozuvlar Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasi
VMQ №456 28.07.2020Lex.uz’dagi rasmiy hujjat
O‘zbekistonda sinov laboratoriyalarining texnik kompetentligini ma’qullash tartibini belgilaydi.
ISO/IEC 17025Laboratoriya kompetentligini shakllantirish, yozuvlar, xodimlar, jihozlar, metodlar va natijalar ishonchliligini boshqarish uchun asos sifatida qo‘llanadi.
Standartlar va sinov metodikalariMa’qullash sohasidagi har bir belgilangan pozitsiya uchun qo‘llaniladigan normativ hujjatlar, metodlar, diapazonlar va natijalarni qayd etish shakllari aniqlangan bo‘lishi kerak.
Laboratoriyaning amaliy tayyorgarligiHujjatlar amaliyotda ishlashi kerak: xodimlar, jihozlar, xonalar, jurnallar va bayonnomalar belgilangan sinovlarni bajarish qobiliyatini tasdiqlashi zarur.
Asosiy shartlar

SLni ma’qullash uchun nima kerak

1. Yuridik shaxs

Laboratoriya ro‘yxatdan o‘tgan tashkilot nomidan yoki korxonaning tarkibiy bo‘linmasi sifatida faoliyat yuritishi kerak.

2. Kompetent xodimlar

Xodimlar malakaga, taqsimlangan vazifalarga va sinovlarni bajarish tartibini tushuntira olish bo‘yicha amaliy tayyorgarlikka ega bo‘lishi kerak.

3. Xonalar va sharoitlar

Sinov sharoitlari metodikalar, xavfsizlik, namunalarni saqlash, yozuvlarni yuritish va belgilangan ish sohasiga mos bo‘lishi kerak.

4. Jihozlar

Sinov va o‘lchash jihozlari sinov metodlariga mos bo‘lishi, qiyoslash/kalibrlashdan o‘tgan bo‘lishi va tasdiqlovchi yozuvlarga ega bo‘lishi kerak.

Hujjatlar to‘liq tayyorlanadi

Standart Consult SLni ma’qullash uchun hujjatlar to‘plamini tayyorlaydi

Sinov laboratoriyasini ma’qullash uchun asboblar va xodimlarning o‘zi yetarli emas. Laboratoriya metodikalar, jihozlar, xodimlar, namunalar, sinov sharoitlari, bayonnomalar, jurnallar va nomuvofiqliklarni boshqarishini ko‘rsatishi kerak.

Biz laboratoriyaning amaldagi faoliyatini tahlil qilamiz, ma’qullash sohasini shakllantiramiz, yetishmayotgan hujjatlar va yozuvlarni aniqlaymiz, bayonnoma va jurnal shakllarini tayyorlaymiz, xodimlarni o‘qitamiz hamda laboratoriya amaliy tayyor bo‘lguncha kamchiliklarni bartaraf etishni kuzatib boramiz.

Buyurtmachi nima oladi

  • laboratoriyaning joriy holati tahlili va yetishmayotgan hujjatlar ro‘yxati;
  • standartlar, metodikalar va jihozlar bilan bog‘langan ma’qullash sohasi;
  • bayonnoma shakllari, jurnallar, texnik yozuvlar va ichki tartiblar;
  • xodimlar, jihozlar, xonalar va sinov sharoitlari bo‘yicha hujjatlar;
  • xodimlarni ekspertlar savollariga tayyorlash va kamchiliklarni kuzatib borish.
Bu xizmat kimlar uchun

Qaysi sinov laboratoriyalariga tayyorgarlik kerak

Ishlab chiqarish laboratoriyalari

Ichki sifat nazorati uchun o‘z mahsuloti, xomashyosi, materiallari yoki tayyor buyumlarini sinovdan o‘tkazadigan korxonalar uchun.

Yangi sinov laboratoriyalari

Laboratoriyani noldan tashkil qilayotgan va ma’qullash sohasi, hujjatlar, xodimlar va jihozlarni oldindan to‘g‘ri tayyorlamoqchi bo‘lgan tashkilotlar uchun.

Faoliyat yuritayotgan laboratoriyalar

Sinovlarni allaqachon o‘tkazayotgan, ammo metodikalar, jurnallar, bayonnomalar va yozuvlarni ma’qullash talablariga moslashtirishi kerak bo‘lgan laboratoriyalar uchun.

Kamchiliklardan keyingi laboratoriyalar

Kamchiliklar olgan va tuzatuvchi harakatlar, yangilangan hujjatlar hamda nomuvofiqliklar bartaraf etilganini tasdiqlovchi dalillarni tayyorlashi kerak bo‘lgan SLlar uchun.

Sohani kengaytirayotgan laboratoriyalar

Ma’qullash sohasiga yangi metodlar, mahsulotlar, ko‘rsatkichlar yoki sinov diapazonlarini qo‘shmoqchi bo‘lgan tashkilotlar uchun.

ETL alohida yo‘nalish sifatida

Elektrotexnik laboratoriyalar ham sinov laboratoriyalariga kiradi, biroq ular uchun alohida maxsus talablar va tayyorgarlik bo‘yicha alohida sahifa mavjud.

Ish tarkibi

SLni ma’qullash talablariga kompleks tayyorlash

1. Laboratoriya tayyorgarligini tahlil qilish

  • belgilanayotgan sinov sohasini tekshirish;
  • standartlar, metodikalar, ko‘rsatkichlar va diapazonlarni tahlil qilish;
  • jihozlar, xonalar, xodimlar va texnik yozuvlarni baholash;
  • ma’qullashga topshirishdan oldin yetishmayotgan hujjatlarni aniqlash.

2. Hujjatlar, shakllar va jurnallar

  • laboratoriyaning tashkiliy hujjatlari;
  • bayonnomalar, jurnallar va texnik yozuvlar shakllari;
  • xodimlar, jihozlar, xonalar va namunalar bo‘yicha hujjatlar;
  • nomuvofiqliklar va tuzatuvchi harakatlarni boshqarish tartibi.

3. SL ma’qullash sohasi

  • sohani laboratoriyaning real imkoniyatlari asosida shakllantirish;
  • mahsulotlar, ko‘rsatkichlar va sinov metodlarini o‘zaro bog‘lash;
  • belgilanayotgan diapazonlar va jihozlarning real mosligini tekshirish;
  • noto‘g‘ri yoki juda keng soha sababli kamchiliklar xavfini kamaytirish.

4. Xodimlar va joriy etish

  • laboratoriya xodimlari o‘rtasida javobgarlikni taqsimlash;
  • kompetentlik, o‘qitish va amaliy ko‘nikmalarni tasdiqlash;
  • hujjatlar, jurnallar va bayonnomalar bilan ishlashni o‘rgatish;
  • ekspertlar savollariga tayyorgarlik va hujjatlarning amalda qo‘llanishini tekshirish.
Sinov yo‘nalishlari

Qaysi yo‘nalishlar bo‘yicha laboratoriyani tayyorlash mumkin

Qurilish materiallari

Beton, sement, to‘ldiruvchilar, g‘isht, quruq qorishmalar, yo‘l materiallari va qurilish nazoratining boshqa obyektlarini sinovdan o‘tkazish.

Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari

Mahsulotlar, xomashyo va materiallarning fizik-kimyoviy, organoleptik, mikrobiologik va boshqa ko‘rsatkichlari.

To‘qimachilik va yengil sanoat

Mato, ip-kalava, trikotaj, tikuv buyumlari, materiallar va tayyor mahsulotlarning sifat ko‘rsatkichlari.

Sanoat mahsulotlari

Buyumlar, materiallar, butlovchi qismlar, kimyoviy mahsulotlar, tara, qadoqlash va ishlab chiqarishning boshqa obyektlarini sinovdan o‘tkazish.

Elektr jihozlari

Belgilangan sohadagi elektrotexnik mahsulotlar, kabellar, izolyatsiya, past kuchlanishli jihozlar va boshqa obyektlarni sinovdan o‘tkazish.

Boshqa yo‘nalishlar

Ma’qullash sohasi individual shakllantiriladi: mahsulotlar, ko‘rsatkichlar, sinov metodlari, jihozlar va laboratoriyaning amaliy imkoniyatlari bo‘yicha.

Bog‘lash misollari

Biz soha, metodlar va kompetentlik dalillarini qanday bog‘laymiz

Ma’qullash sohasi elementi Tayyorgarlikda nima tekshiriladi Hujjat / metodik baza Jihozlar va yozuvlar
Mahsulot yoki sinov obyekti Laboratoriya sohada belgilayotgan mahsulot, material, namuna, jarayon yoki xizmat to‘g‘ri aniqlanganmi. Texnik reglamentlar, standartlar, GOST/ISO/IEC/O‘z DSt, ichki metodikalar va buyurtmachi talablari. Namunalarni qabul qilish jurnali, namunalarni identifikatsiya qilish, saqlash sharoitlari va sinov bayonnomalari.
Ko‘rsatkich / xususiyat Ko‘rsatkich laboratoriya imkoniyatlari, xodimlar malakasi va qo‘llaniladigan metodga mos keladimi. Sinov metodikalari, metodlar standartlari, zarur bo‘lsa metodni validatsiya qilish/qo‘llash mumkinligini tekshirish hujjatlari. Ishchi yozuvlar, hisob-kitoblar, bayonnoma shakllari, sharoitlar nazorati va mas’ul ijrochilar.
Sinov metodi va diapazoni Tasdiqlangan metod, tushunarli bajarish tartibi, o‘lchash diapazoni va natijani rasmiylashtirish mezonlari mavjudmi. Qo‘llaniladigan standartlar va sinov metodikalari, yo‘riqnomalar, tartiblar va yozuv shakllari. Sinov jihozlari, o‘lchash vositalari, qiyoslash/kalibrlash, ekspluatatsiya va texnik xizmat ko‘rsatish jurnali.
Sinovlarni o‘tkazish sharoitlari Harorat, namlik, namunalarni tayyorlash, xavfsizlik va natijaga ta’sir qiladigan boshqa sharoitlar nazorat qilinadimi. Metod talablari, laboratoriyaning ichki tartiblari va sharoitlarni nazorat qilish yozuvlari. Sharoitlarni nazorat qilish vositalari, jurnallar, bayonnomalar, nomuvofiqliklar va tuzatuvchi harakatlar yozuvlari.
Bosqichma-bosqich yo‘l xaritasi

SL tayyorgarligi qanday o‘tadi

1

Audit

Hujjatlar, xodimlar, jihozlar, xonalar, belgilangan sinov sohasi va laboratoriyaning joriy yozuvlarini o‘rganamiz.

2

Reja

Yo‘l xaritasini shakllantiramiz: qaysi hujjatlarni ishlab chiqish, qaysi yozuvlarni joriy etish va qaysi nomuvofiqliklarni bartaraf etish kerak.

3

Joriy etish

Hujjatlar to‘plami, jurnallar, bayonnoma shakllarini tayyorlaymiz, xodimlarni o‘qitamiz va amaliy tayyorgarlikni tekshiramiz.

4

Kuzatib borish

Tekshiruv vaqtida va undan keyin yordam beramiz: kamchiliklarga javoblar, tuzatuvchi harakatlar va hujjatlarni yangilash.

Ko‘p uchraydigan muammolar

Nima uchun sinov laboratoriyasi kamchiliklar oladi

Amaliyotda kamchiliklar ko‘pincha ma’qullash sohasi, hujjatlar va laboratoriyaning real ishi o‘rtasidagi uzilish sababli yuzaga keladi.

Masalan: mos jihozlarsiz sinovlar belgilangan, metodikalar bayonnomalar bilan bog‘lanmagan, jurnallar yuritilmaydi, xodimlar ish tartibini tushuntira olmaydi, texnik yozuvlar esa natija izchilligini tasdiqlamaydi.

Biz oldindan tekshiramiz:

  • jihozlarning belgilangan metodlar va diapazonlarga mosligini;
  • standartlar, metodikalar va texnik yozuvlarning mavjudligini;
  • javobgarlik to‘g‘ri taqsimlanganini;
  • jurnallar, bayonnomalar va namunalar bo‘yicha yozuvlarning yuritilishini;
  • xodimlarning ekspertlarning amaliy savollariga tayyorligini.
Ekspertlik

Nima uchun Standart Consult SL tayyorlash uchun mos

Amaliy tajriba

Biz faqat hujjatlar matni bilan emas, balki laboratoriyaning real masalalari bilan ishlaymiz: jihozlar, metodlar, xodimlar, jurnallar, soha va ekspertlar kamchiliklari.

Hujjatlarning ish jarayoni bilan bog‘liqligi

Hujjatlar laboratoriyaning amaldagi faoliyatiga mos tayyorlanadi, shunda xodimlar ularni kundalik ishda qo‘llashi va tekshiruvda ko‘rsatishi mumkin.

Tor ixtisoslashuv

Sinov laboratoriyalari, akkreditatsiya, ma’qullash, ISO/IEC 17025, MIP/MVI, metodikalar, bayonnomalar va texnik yozuvlar — bizning amaliyotimiz profili.

Muhim farq

SLni ma’qullash, akkreditatsiya va ETLni ma’qullash bir xil emas

Sinov laboratoriyasini ma’qullash

Belgilangan tartibda sinov laboratoriyasining belgilangan sinov sohasidagi texnik kompetentligini tasdiqlash. Asosiy e’tibor — soha, metodlar, xodimlar, jihozlar, yozuvlar va belgilangan sinovlarni bajarishga tayyorgarlik.

Laboratoriyani akkreditatsiyaga tayyorlash

Laboratoriya vazifalari va qo‘llaniladigan standartlarga bog‘liq huquqlar, cheklovlar va talablar bilan akkreditatsiya tizimida kompetentlikni tasdiqlash.

ETLni ma’qullash

Elektrotexnik laboratoriyalar uchun alohida holat. ETL uchun elektrotexnik sinovlar, xodimlar, xavfsizlik va jihozlarga oid maxsus talablar qo‘shimcha hisobga olinadi.

Buyurtmachilar uchun amaliy javoblar

SLni ma’qullash bo‘yicha ko‘p beriladigan savollar

SLni ma’qullash nima?

SLni ma’qullash — sinov laboratoriyasining belgilangan sinov sohasidagi texnik kompetentligini tasdiqlashdir. Tayyorlash ma’qullash sohasi, metodikalar, xodimlar, jihozlar, xonalar, jurnallar, bayonnomalar va texnik yozuvlarni qamrab oladi.

Sinov laboratoriyalarini ma’qullash qaysi hujjat bo‘yicha amalga oshiriladi?

Sinov laboratoriyalarining texnik kompetentligini ma’qullash tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28.07.2020 yildagi 456-son qarori bilan belgilangan va u Lex.uz.

Qaysi laboratoriyalar ma’qullashdan o‘tishi mumkin?

Ma’qullash o‘z yoki belgilangan ish sohasida mahsulot, xomashyo, materiallar, ishlab chiqarish jarayonlari yoki xizmatlarni sinovdan o‘tkazadigan korxona va tashkilotlar laboratoriyalari uchun dolzarb bo‘lishi mumkin.

Sinov laboratoriyasini tayyorlashga nimalar kiradi?

Odatda ish tayyorgarlik auditi, ma’qullash sohasini shakllantirish, metodikalarni tanlash va tekshirish, hujjatlar, jurnallar va bayonnoma shakllarini ishlab chiqish, jihozlar va xonalarni tekshirish, xodimlarni tayyorlash va kamchiliklarni kuzatib borishni o‘z ichiga oladi.

SLni ma’qullash va akkreditatsiya o‘rtasidagi farq nimada?

Ma’qullash laboratoriyaning belgilangan sohadagi texnik kompetentligini tasdiqlash bilan bog‘liq, akkreditatsiya esa akkreditatsiya tizimidagi kompetentlikni tasdiqlaydi va aynan akkreditatsiyalangan maqom bilan bog‘liq huquqlarni beradi. Tanlov laboratoriya vazifalari va buyurtmachilar talablariga bog‘liq.

Hujjatlar deyarli bo‘lmasa ham laboratoriyani tayyorlash mumkinmi?

Ha. Bunday holatda ish diagnostikadan boshlanadi: amaldagi sinovlar, jihozlar, xodimlar, xonalar va metodik baza aniqlanadi, so‘ng hujjatlar, jurnallar va texnik yozuvlar to‘plami shakllantiriladi.

FAQ

Qo‘shimcha savollar

Tayyorlash laboratoriya auditi, ma’qullash sohasini tahlil qilish, jihozlarni tekshirish, hujjatlar va jurnallarni ishlab chiqish, xodimlarni tayyorlash, texnik yozuvlar va kamchiliklarni kuzatib borishni o‘z ichiga oladi.

Odatda laboratoriya tuzilmasi, ma’qullash sohasi, xodimlar, jihozlar, xonalar, metodikalar, bayonnomalar, jurnallar, texnik yozuvlar, ichki nazorat va tuzatuvchi harakatlar bo‘yicha hujjatlar kerak bo‘ladi.

Faqat laboratoriya xodimlar, jihozlar, metodikalar, sinov sharoitlari va texnik yozuvlar bilan real tasdiqlay oladigan sohani belgilash mumkin. Juda keng soha kamchiliklar xavfini oshiradi.

Ha. Xodimlar laboratoriya hujjatlari, sinov metodikalari, yozuvlarni yuritish tartibi, bayonnomalarni rasmiylashtirish, jihozlarni boshqarish va nomuvofiqliklarda harakat qilish tartibini tushunishi kerak.

Rasmiy qarorni vakolatli organ qabul qiladi. Biz rasmiy baholash o‘rnini bosa olmaymiz, ammo kamchiliklar xavfini kamaytirish va tekshiruvga tayyorgarlikni oshirish uchun laboratoriya, hujjatlar va xodimlarni tayyorlaymiz.

Sizning SL ma’qullashga tayyormi — bilmoqchimisiz?

Ariza qoldiring — biz sinov sohasini va hujjatlar holatini aniqlaymiz hamda tayyorgarlikni nimadan boshlash yaxshiroq ekanini aytamiz.

Ariza qoldirish
Keling, gaplashamiz

Savolingiz bormi? Muhokama qilamiz

Murojaatingiz uchun rahmat. Konsalting jamoamiz so‘rovingizni ko‘rib chiqadi va tez orada siz bilan bog‘lanadi.