UZ
▼
-
UZ
-
RU
-
EN
Elektr texnik laboratoriya · O‘z DSt 3410:2019 · VMQ №456 · O‘zbekiston
O‘zbekistonda ETLni ma’qullashga tayyorlash
Eslatma: bu jarayon avval ko‘pincha ETL attestatsiyasi deb atalgan. Shu sababli buyurtmachilar hanuz “ETL attestatsiyasi” yoki “elektr texnik laboratoriya attestatsiyasi” deb qidirishi mumkin.
Standart Consult elektr texnik laboratoriyalarga O‘z DSt 3410:2019 va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28.07.2020 yildagi №456 qarori talablarini hisobga olgan holda ma’qullashga tayyorlanishda yordam beradi: dastlabki audit, ma’qullash sohasi va hujjatlardan tortib jurnallar, xodimlarni o‘qitish, texnik yozuvlar va tekshiruvdan keyingi nomuvofiqliklarni kuzatib borishgacha.
ETL tayyorgarligini baholash
Hujjatlar va jurnallar
Ma’qullash sohasi
ETL attestatsiyasi
Xodimlarni tayyorlash
ETLni ma’qullashga tayyorlash nimalarni o‘z ichiga oladi?
ETLni ma’qullashga tayyorlash elektr texnik laboratoriyani dastlabki audit qilish, ma’qullash sohasi, xodimlar, xonalar, sinov va o‘lchash uskunalarini tekshirish, hujjatlar, metodikalar, jurnallar, bayonnoma shakllari va texnik yozuvlarni ishlab chiqish, shuningdek xodimlarni ekspertlar savollariga tayyorlash va nomuvofiqliklarni bartaraf etishda hamrohlik qilishni o‘z ichiga oladi.
Mahalliy ekspertiza
ETLni O‘zbekiston talablari asosida tayyorlash
O‘zbekistonda elektr texnik laboratoriyani ma’qullash O‘z DSt 3410:2019 talablari va Vazirlar Mahkamasining 28.07.2020 yildagi №456 qarori bilan belgilangan tartib asosida ko‘rib chiqiladi.
ETLni tayyorlashda ish sohasi, sinov metodikalari, xodimlar, o‘lchash vositalari, sinov sharoitlari va texnik yozuvlarni rasmiylashtirish tartibini oldindan tekshirish muhim. Standart Consult laboratoriyani amaliy tayyorgarlikka keltirish, hujjatlarni joriy etish hamda baholash va mumkin bo‘lgan nomuvofiqliklarni bartaraf etishga tayyorlashga yordam beradi.
Rasmiy hujjat: VMQ №456 Lex.uz’da
O‘z DSt 3410:2019
ISO/IEC 17025
VMQ №456
Lex.uz
Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasi
Elektr texnik sinovlar
Asosiy talablar
ETL ma’qullashini olish uchun 4 shart
1. Yuridik shaxs
Laboratoriya ro‘yxatdan o‘tgan yuridik shaxs nomidan yoki tashkilotning tarkibiy bo‘linmasi sifatida faoliyat yuritishi kerak.
2. Kompetent xodimlar
Kamida 2 nafar kompetent xodim, vazifalar taqsimoti, sohaviy tayyorgarlik va ish tartibini tushuntira olish tayyorgarligi bo‘lishi kerak.
3. Laboratoriya xonalari
Xonalar va sinov sharoitlari e’lon qilingan ish sohasi, xavfsizlik talablari va texnik yozuvlarni yuritishga mos bo‘lishi kerak.
4. Uskunalar
Sinov va o‘lchash uskunalari e’lon qilingan ma’qullash sohasiga mos bo‘lishi, qiyoslash/kalibrlashdan o‘tgan bo‘lishi va tasdiqlovchi yozuvlarga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatlar kalit topshirish asosida
Standart Consult hujjatlarni siz uchun tayyorlaydi
ETL ma’qullashini olish uchun faqat yuridik shaxs, xodimlar, xona va uskunalarning mavjudligi yetarli emas. Laboratoriya texnik kompetentligini hujjatlar orqali tasdiqlashi kerak: ma’qullash sohasi, xodimlar bo‘yicha ma’lumotlar, uskunalar ro‘yxati, sinov metodikalari, jurnallar, bayonnoma shakllari, ichki protseduralar va texnik yozuvlar orqali.
Standart Consult bu ishlarni o‘z zimmasiga oladi: laboratoriyangizni tahlil qilamiz, yetishmayotgan hujjatlarni aniqlaymiz, VMQ №456 va O‘z DSt 3410:2019 talablariga mos hujjatlar to‘plamini shakllantiramiz, xodimlarni tekshiruvga tayyorlaymiz va nomuvofiqliklarni bartaraf etishni laboratoriya amaliy tayyorgarlikka kelguniga qadar kuzatib boramiz.
Buyurtmachi nimaga ega bo‘ladi
- yetishmayotgan hujjatlar va yozuvlar ro‘yxati;
- uskunalar va metodikalar bilan bog‘langan ma’qullash sohasi;
- jurnallar, bayonnoma shakllari va texnik yozuvlar;
- xodimlar, xonalar va uskunalar bo‘yicha hujjatlar;
- ekspertlar savollariga tayyorgarlik va nomuvofiqliklarni kuzatib borish.
Ushbu xizmat kimlar uchun
Elektr texnik laboratoriyani tayyorlash qachon kerak
Yangi ETL
Elektr texnik laboratoriyani noldan tashkil etayotgan va hujjatlar, uskunalar, xodimlar, xonalar va yozuvlarni oldindan tayyorlamoqchi bo‘lgan tashkilotlar uchun.
Faoliyat yuritayotgan laboratoriya
Sinovlarni allaqachon bajarayotgan, ammo ish sohasi, jurnallar, metodikalar va hujjatlarni ma’qullash talablariga moslashtirishi kerak bo‘lgan laboratoriyalar uchun.
Nomuvofiqliklardan keyin
Nomuvofiqlik olgan va tuzatuvchi harakatlar, yangilangan hujjatlar hamda nomuvofiqliklar bartaraf etilganini tasdiqlovchi dalillarni tayyorlashi kerak bo‘lgan ETLlar uchun.
Ish tarkibiga nimalar kiradi
ETLni ma’qullash talablariga kompleks tayyorlash
1. Laboratoriya tayyorgarligini tahlil qilish
- ariza qilinayotgan elektr texnik sinovlar sohasini tekshirish;
- uskunalar, o‘lchash vositalari va yordamchi vositalarni tahlil qilish;
- xonalar, sinov sharoitlari va texnik yozuvlarni baholash;
- ma’qullashga topshirishdan oldin yetishmayotgan hujjatlarni aniqlash.
2. Hujjatlar, shakllar va jurnallar
- laboratoriyaning tashkiliy hujjatlari;
- bayonnomalar, jurnallar va texnik yozuvlar shakllari;
- xodimlar, uskunalar va sinov sharoitlari bo‘yicha hujjatlar;
- nomuvofiqliklar va tuzatuvchi harakatlarni boshqarish tartibi.
3. ETLning ma’qullash sohasi
- sohani laboratoriyaning haqiqiy imkoniyatlari asosida shakllantirish;
- sinov turlarini standartlar, metodikalar va uskunalar bilan bog‘lash;
- ariza qilinayotgan ishlarning real bajarilishini tekshirish;
- juda keng yoki noto‘g‘ri soha sababli nomuvofiqliklar xavfini kamaytirish.
4. Xodimlar va amaliy tayyorgarlik
- kamida 2 nafar kompetent xodim mavjudligini tekshirish;
- xodimlarning profil bo‘yicha tayyorgarligi, lavozim vazifalari va javobgarligini tasdiqlash;
- xodimlarni hujjatlar, jurnallar va bayonnomalar bilan ishlashga o‘qitish;
- ekspertlar savollariga tayyorlash va hujjatlar amalda joriy etilganini tekshirish.
ETL xodimlari
Xodimlarning malakasi va amaliy tayyorgarligi
Ma’lumot, tarkib va javobgarlik
Laboratoriyada kamida 2 nafar kompetent xodim bo‘lishini va ularning vazifalari real sinovlar bilan bog‘langanini tekshiramiz: kim ishlarni boshqaradi, kim o‘lchashlarni bajaradi, kim bayonnomalarni rasmiylashtiradi va kim texnik yozuvlar uchun javob beradi.
Elektr xavfsizligi
ETLning e’lon qilingan sohasi uchun amaldagi guvohnomalar, 1000 V gacha va undan yuqori elektr xavfsizligi guruhlari, PUE, PTE va PTB qoidalarini bilish hisobga olinadi. Xodim roli bo‘yicha IV yoki V guruh zarur bo‘lishi mumkin.
Bilimlarni tekshirish va yozuvlar
Laboratoriyani xodimlar bayonnomalar, jurnallar, bilimlarni tekshirish yozuvlari, sinov tartibi hamda metodika, asbob va natija o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsata oladigan holatga tayyorlaymiz.
Sinovlar misollari
Sinov turlari, hujjatlar va uskunalarni qanday bog‘laymiz
| Sinov turi / parametr | Tayyorlashda nima tekshiriladi | Hujjat / metodik asos | Uskuna va yozuvlar |
|---|---|---|---|
| Izolyatsiya qarshiligi | Metodika, o‘lchash diapazonlari, sinov sharoitlari va bayonnoma shakli mavjudligi. | O‘z DSt 3410:2019, qo‘llaniladigan standartlar va ETL sinov metodikalari. | Megaommetr (masalan, Е6-31, М4100 yoki shunga o‘xshash asbob), hisob jurnali, sinov bayonnomasi, qiyoslash/kalibrlash ma’lumotlari. |
| «Faza-nol» halqasi | Metodni to‘g‘ri tanlash, natijani rasmiylashtirish va himoya apparatlari bahosi bilan bog‘liqlik. | O‘lchash metodikasi va elektr qurilmalariga qo‘yiladigan normativ talablar. | Elektr qurilmalari parametrlarini o‘lchagich / «faza-nol» halqasini tekshirish asbobi (masalan, MZC, MPI yoki analog), texnik yozuvlar va bayonnoma. |
| Yerga ulash qurilmalari | Qarshilikni o‘lchash tartibi, ish sharoitlari va natijalar kuzatiluvchanligi. | Qo‘llaniladigan standartlar, metodikalar va ma’qullash sohasi talablari. | Yerga ulash qarshiligini o‘lchagich (masalan, М416, М417 yoki analog), o‘lchash sxemasi, jurnal va bayonnoma. |
| Elektr jihozlarini sinash | Ariza qilingan sohaning laboratoriya imkoniyatlari, xodimlar va uskunalarga mosligi. | O‘z DSt 3410:2019, VMQ №456, qo‘llaniladigan GOST/IEC/metodikalar. | O‘lchash vositalari, yordamchi uskunalar, bayonnomalar va texnik yozuvlar. |
Bosqichma-bosqich yo‘l xaritasi
ETLni tayyorlash qanday o‘tadi
1
Audit
Hujjatlar, xodimlar, uskunalar, xonalar, ariza qilinayotgan sinov sohasi va laboratoriyaning joriy yozuvlarini o‘rganamiz.
2
Reja
Qaysi hujjatlarni ishlab chiqish, qaysi yozuvlarni joriy etish va qaysi nomuvofiqliklarni bartaraf etish bo‘yicha yo‘l xaritasini shakllantiramiz.
3
Joriy etish
Hujjatlar to‘plami, jurnallar, bayonnoma shakllarini tayyorlaymiz, o‘qitish o‘tkazamiz va ETLning amaliy tayyorgarligini tekshiramiz.
4
Kuzatib borish
Tekshiruv vaqtida va undan keyin yordam beramiz: nomuvofiqliklarga javoblar, tuzatuvchi harakatlar va hujjatlarni yangilash.
Ko‘p uchraydigan muammolar
Nega ETL nomuvofiqlik oladi
Amaliyotda nomuvofiqliklar ko‘pincha bitta hujjat yetishmasligi sababli emas, balki hujjatlar va laboratoriyaning real ishi o‘rtasidagi uzilish sababli yuzaga keladi.
Masalan: ma’qullash sohasi haqiqiy imkoniyatlardan keng ko‘rsatilgan, uskunalar sinov metodlari bilan bog‘lanmagan, jurnallar yuritilmaydi, xodimlar ish tartibini tushuntira olmaydi, bayonnomalar esa natijalar kuzatiluvchanligini tasdiqlamaydi.
Biz oldindan tekshiramiz:
- uskunalarning ariza qilingan sinovlarga mosligi;
- metodikalar, standartlar va texnik yozuvlar mavjudligi;
- mas’uliyat to‘g‘ri taqsimlanganligi;
- jurnallar va bayonnomalar yuritilishi;
- xodimlarning ekspertlarning amaliy savollariga tayyorligi.
Ekspertlik
Nega Standart Consult ETLni tayyorlash uchun mos
Amaliy tajriba
Biz nafaqat hujjat matnlari, balki real masalalar bilan ham ishlaymiz: uskunalar, xodimlar, jurnallar, sinov sohasi va ekspertlar nomuvofiqliklari.
Hujjatlarning ish bilan bog‘liqligi
Hujjatlar laboratoriyaning haqiqiy faoliyatiga mos tayyorlanadi, shunda xodimlar ularni kundalik ishda qo‘llay oladi va tekshiruvda ko‘rsata oladi.
Tor ixtisoslashuv
ETL, laboratoriyalar akkreditatsiyasi, ISO/IEC 17025, O‘z DSt 3410:2019, SBU / O‘BU va texnik yozuvlar — konsalting amaliyotimizning asosiy yo‘nalishlari.
Ekspertlik
ETLni tayyorlashga ekspert yondashuv
Yo‘nalishni Standart Consultning laboratoriyalar va muvofiqlikni baholash bo‘yicha konsultantlari olib boradi
Ishda faqat hujjat shablonlari emas, balki ma’qullash sohasi, xodimlar, o‘lchash vositalari, xonalar, jurnallar, bayonnomalar va nomuvofiqliklarni bartaraf etish bo‘yicha amaliy talablar ham hisobga olinadi.
- profil mavzular: ETL, ISO/IEC 17025, O‘z DSt 3410:2019, VMQ №456, SBU / O‘BU;
- amaliy fokus: laboratoriya hujjatlar, yozuvlar va sinovlarning haqiqiy bajarilishini ko‘rsatishga tayyor bo‘lishi kerak;
- tayyorgarlik VMQ №456, O‘z DSt 3410:2019 talablari va laboratoriyaning haqiqiy ish sohasi asosida olib boriladi.
Muhim farq
ETL ma’qullashini elektroqurilmalarni foydalanishga qabul qilish bilan aralashtirmaslik kerak
ETLning texnik kompetentligini ma’qullash
Bu laboratoriyaning o‘ziga tegishli jarayon: ma’qullash sohasi, xodimlar, jihozlar, metodikalar, jurnallar, texnik yozuvlar va e’lon qilingan elektrotexnik sinovlarni bajarishga tayyorgarlik ko‘rib chiqiladi.
Sahifa uchun normativ asos: O‘z DSt 3410:2019 va VMQ №456.
Elektroqurilmalarni foydalanishga qabul qilish
Bu buyurtmachi obyekti va uning elektroqurilmalariga tegishli boshqa jarayondir. ETL texnik hisobotlari, bayonnomalari va dalolatnomalari laboratoriya ishining natijasi bo‘lishi mumkin, ammo ular laboratoriyaning o‘zini ma’qullashga tayyorlashni almashtirmaydi.
Buyurtmachilar uchun amaliy javoblar
ETLni ma’qullash bo‘yicha ko‘p beriladigan savollar
O‘zbekistonda ETLni ma’qullash qaysi hujjatlar bo‘yicha o‘tkaziladi?
ETLni ma’qullash tartibi O‘z DSt 3410:2019 va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28.07.2020 yildagi №456 qarori asosida ko‘rib chiqilishi kerak. Ushbu hujjat Lex.uz saytida e’lon qilingan.
Sinov laboratoriyasini ma’qullash uchun asosiy nimalar kerak?
Asosan laboratoriyada yuridik shaxs, kamida 2 nafar kompetent xodim, mos laboratoriya xonalari hamda e’lon qilingan ma’qullash sohasi bo‘yicha sinov va o‘lchash uskunalari bo‘lishi kerak. Keyin ushbu shartlar asosida hujjatlar, ma’qullash sohasi, metodikalar, jurnallar va texnik yozuvlar tayyorlanadi.
O‘zbekistonda ETL ma’qullashini qanday olish mumkin?
ETL ma’qullashini olish uchun to‘rtta asosiy shart tayyorlanadi: yuridik shaxs, kamida 2 nafar kompetent xodim, laboratoriya xonalari hamda e’lon qilingan ma’qullash sohasi bo‘yicha sinov va o‘lchash uskunalari. Shundan so‘ng VMQ №456 va O‘z DSt 3410:2019 bo‘yicha ma’qullash sohasi, hujjatlar, metodikalar, jurnallar va texnik yozuvlar shakllantiriladi. Standart Consult mutaxassislari dastlabki auditdan hujjatlar ishlab chiqish, tekshiruvga tayyorlash va nomuvofiqliklarni bartaraf etishgacha yordam beradi.
ETL xodimlariga qanday talablar qo‘yiladi?
Talablar ma’qullash sohasi, bajariladigan sinovlar va kuchlanish sinfiga bog‘liq. Odatda elektrotexnika yo‘nalishidagi ma’lumot, javobgarlik taqsimoti, elektr xavfsizligi bo‘yicha amaldagi guvohnomalar, PUE, PTE va PTB qoidalarini bilish, bilimlarni tekshirish yozuvlari va xodimlarning sinov tartibini tushuntira olishi ko‘rib chiqiladi. 1000 V gacha va undan yuqori ishlar uchun mos elektr xavfsizligi guruhlari, xodim roli bo‘yicha IV yoki V guruh zarur bo‘lishi mumkin.
Laboratoriyalarning texnik kompetentligini qaysi organ ma’qullaydi?
VMQ №456ning amaldagi tahririga muvofiq, laboratoriyalarning texnik kompetentligini ma’qullash Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasi tomonidan amalga oshiriladi.
ETL attestatsiyasi nimani anglatadi?
“ETL attestatsiyasi” atamasi buyurtmachilar orasida eski odat bo‘yicha ishlatiladi. Amaldagi tartibda sinov laboratoriyalari uchun texnik kompetentlikni ma’qullash jarayoni qo‘llanadi.
Laboratoriya ma’qullashini olish uchun ETL texnik hisoboti kerakmi?
Texnik hisobot, bayonnoma va dalolatnomalar bajarilgan o‘lchash va sinovlarning natijasi yoki texnik yozuvlar namunasi hisoblanadi. Laboratoriyaning o‘zini ma’qullashga tayyorlashda ma’qullash sohasi, hujjatlar, metodikalar, jihozlar, xodimlar, jurnallar, texnik yozuvlar va natijalarni rasmiylashtirish tartibi muhim.
ETLni ma’qullash elektroqurilmalarni foydalanishga qabul qilishdan nimasi bilan farq qiladi?
ETLni ma’qullash laboratoriyaning texnik kompetentligiga taalluqli bo‘lib, VMQ №456 va O‘z DSt 3410:2019 bo‘yicha ko‘rib chiqiladi. Elektroqurilmalarni foydalanishga qabul qilish esa buyurtmachi obyekti yoki elektroqurilmasiga taalluqli bo‘lib, laboratoriyaning o‘zini ma’qullash jarayoni hisoblanmaydi.
Laboratoriyani ma’qullash va akkreditatsiya o‘rtasidagi farq nima?
Ma’qullash odatda laboratoriyaga belgilangan sohada aniq ishlarni bajarishga ruxsat berish bilan bog‘liq, akkreditatsiya esa laboratoriya kompetentligini akkreditatsiya tizimi va qo‘llaniladigan standartlar talablari bo‘yicha tasdiqlaydi.
ETL uchun protseduralar va jurnallar qanday ishlab chiqiladi?
Protseduralar va jurnallar real sinovlar bilan bog‘langan bo‘lishi kerak: ishni kim bajaradi, qaysi jihoz bilan, qaysi metodika bo‘yicha, qanday sharoitlar qayd etiladi va natija qanday rasmiylashtiriladi.
FAQ
Qo‘shimcha savollar
ETLni ma’qullashga tayyorlash laboratoriya auditini, ma’qullash sohasini tahlil qilishni, xodimlar va uskunalarni tekshirishni, hujjatlar, metodikalar, jurnallar, bayonnoma shakllari va texnik yozuvlarni ishlab chiqishni, xodimlarni o‘qitishni hamda nomuvofiqliklarni bartaraf etishda hamrohlikni o‘z ichiga oladi.
Elektr texnik laboratoriyani ma’qullash tartibini O‘z DSt 3410:2019 va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28.07.2020 yildagi №456 qarori, sinov laboratoriyalarining texnik kompetentligini ma’qullash tartibini tasdiqlagan hujjat, asosida ko‘rib chiqish kerak. VMQ №456 ning amaldagi tahririga ko‘ra, ma’qullash Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasi tomonidan amalga oshiriladi.
Odatda laboratoriya tuzilmasi, xodimlar, uskunalar, metodikalar, bayonnomalar, jurnallar, texnik yozuvlar, ichki nazorat va tuzatuvchi harakatlar bo‘yicha hujjatlar kerak bo‘ladi.
Ha. Avval diagnostika o‘tkaziladi, so‘ng hujjatlar, jurnallar, yozuvlar, uskunalar, xodimlar va sinov sharoitlariga qo‘yiladigan talablar ro‘yxati shakllantiriladi.
Rasmiy qarorni Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasi qabul qiladi. Biz rasmiy baholashni almashtirmaymiz, lekin nomuvofiqliklar xavfini kamaytirish va tekshiruvga tayyorgarlikni oshirish uchun laboratoriya, hujjatlar va xodimlarni tayyorlaymiz.
Talablar ma’qullash sohasi, bajariladigan sinovlar va kuchlanish sinfiga bog‘liq. Odatda elektrotexnika yo‘nalishidagi ma’lumot, javobgarlik taqsimoti, elektr xavfsizligi bo‘yicha amaldagi guvohnomalar, PUE, PTE va PTB qoidalarini bilish, bilimlarni tekshirish yozuvlari va xodimlarning sinov tartibini tushuntira olishi ko‘rib chiqiladi. 1000 V gacha va undan yuqori ishlar uchun mos elektr xavfsizligi guruhlari, xodim roli bo‘yicha IV yoki V guruh zarur bo‘lishi mumkin.
ETLni ma’qullash laboratoriyaning texnik kompetentligiga taalluqli bo‘lib, VMQ №456 va O‘z DSt 3410:2019 bo‘yicha ko‘rib chiqiladi. Elektroqurilmalarni foydalanishga qabul qilish esa buyurtmachi obyekti yoki elektroqurilmasiga taalluqli bo‘lib, laboratoriyaning o‘zini ma’qullash jarayoni hisoblanmaydi.
Texnik hisobot, bayonnoma va dalolatnomalar bajarilgan o‘lchash va sinovlarning natijasi yoki texnik yozuvlar namunasi hisoblanadi. Laboratoriyaning o‘zini ma’qullashga tayyorlashda ma’qullash sohasi, hujjatlar, metodikalar, jihozlar, xodimlar, jurnallar, texnik yozuvlar va natijalarni rasmiylashtirish tartibi muhim.
Bog‘liq xizmatlar
Laboratoriyaga yana nimalar kerak bo‘lishi mumkin
ETLingiz ma’qullashga tayyormi yoki yo‘qligini bilmoqchimisiz?
Ariza qoldiring — biz sinov sohasi va hujjatlar holatini aniqlaymiz hamda tayyorgarlikni nimadan boshlash kerakligini aytamiz.
Keling, gaplashamiz
Savolingiz bormi? Muhokama qilamiz
Murojaatingiz uchun rahmat. Konsalting jamoamiz so‘rovingizni ko‘rib chiqadi va tez orada siz bilan bog‘lanadi.
